10 Handvatten voor gezond eetgedrag

Door: Eline

fast-food-joints

Als er iets is waaraan ik me kan ergeren is het wel aan de stigmatisering van mensen met overgewicht. Het wijzende vingertje; ‘je eet teveel en dat dat doe je zelf’. Per dag maken wij mensen 200 eetkeuzes. Niemand kan mij wijs maken dat al die keuzes bewust worden gemaakt en dat je 200 keer de verleiding van ongezond eten kan weerstaan. De omgeving speelt een grote rol bij ons eetgedrag.

Wie zijn je collega’s en eten zij gezond? Wat zit er bij jou om de hoek, de Albert Heijn en de Ekoplaza of de snackbar en Domino’s pizza’s? Heb je een auto of moet je met het OV naar je werk? Waar kun je lunchen op je werk? Hoe kijken anderen naar je als je niet gezellig meedoet met een traktatie? Wat kun je goedkoop kopen als je je lunch vergeten bent? Hebben je ouders vroeger voor je gekookt en aten jullie samen of hadden ze altijd haast? Woon je in een mooi groot huis aan het water of in een flat met beneden een benzinestation?

Hoogopgeleide mensen zijn vaker gezond en ik merk dat het voor hen dan ook vaak lastig is te begrijpen dat ruim de helft van de mensen ongezond leeft. Dat komt denk ik vooral omdat zij vaak een heel andere achtergrond hebben; de meeste van de hierboven gestelde vragen beantwoorden zij anders dan laagopgeleide mensen. Daarnaast speelt kennis een belangrijke rol. We hebben de keuze uit héél veel voedingsmiddelen, je zult dus wel wat van voeding moeten weten om een gezonde keuze te kunnen maken.

Binnen de diëtetiek wordt dieetbegeleiding steeds minder vergoed. Blijkbaar vindt de overheid dat met een beetje wilskracht en verantwoordelijkheid mensen zelf kunnen voorkomen dat zij te zwaar worden of zelf kunnen afvallen. Tegelijkertijd vindt de overheid dat we ons niet moeten bemoeien met ondernemingen; liberalisme en economie daar gaat het om! Maar dat leidt er wel toe dat de industrie het vrije spel krijgt om in te spelen op de consument en hem te verleiden tot (ongezonde) aankopen. De gezondheid van de consument staat namelijk echt niet bovenaan hun prioriteitenlijstje. Wat mij betreft mag de overheid best wat meer ‘betuttelen’ (hoewel ik het geen betutteling zou noemen) door de gezondheid van burgers in bescherming te nemen. Zij kunnen eraan bijdragen dat er uitnodigende omgevingen worden geschapen waarin gezonde keuzes kunnen worden gemaakt. Ze kunnen de industrie dwingen gezonde keuzes makkelijker en goedkoper te maken! Om maar een paar voorbeelden te geven: maak water toegankelijk door gratis watertaps op stations of op de werkplek, zorg dat voor elke witbroodje in de vitrine een even aanlokkelijk volkorenbroodje achter het glas ligt en stimuleer gezonde acties door in plaats van de actie ‘koffie met een chocoladebroodje’ een actie ‘koffie met een volkorenkrentenbol’ aan te bieden. We zullen er uiteindelijk allemaal baat bij hebben, minder overgewicht leidt tot minder hoge zorgkosten.

Nu lijkt de overheersende stelling van onze maatschappij te zijn dat gezondheid neerkomt op wilskracht en discipline van de burger. Maar zo simpel ligt het niet, wilskracht is niet het enige dat nodig is om gezond te zijn. Het veranderen van aangeleerd (eet)gedrag is namelijk een van de moeilijkste dingen die er bestaan. Dit komt mede doordat duizenden factoren van invloed zijn op ons (eet)gedrag zoals bleek uit alle vragen die ik in dit artikel stelde over de eetomgeving. Daarnaast verzet je brein zich tegen elke poging die je onderneemt om af te vallen. De hersenen van mensen die lijnen krijgen automatisch een focus op eten, dus overal waar ze komen zien ze eten. Daarnaast vervult eten bij veel mensen met overgewicht een emotionele rol, het brengt comfort en troost en die moeten ze dus ergens anders gaan zoeken, maar waar?

Natuurlijk hebben mensen ook een eigen verantwoordelijkheid en komt niks zomaar aanwaaien of beter gezegd: vliegen de kilo’s er niet vanzelf af. Je hebt een sterke motivatie en wat handvatten nodig (die ga ik jullie zo geven) als je gezonder wilt eten. Dus tot slot deel ik graag 10 handvatten om zelf meer verantwoordelijkheid te nemen voor gezonde eetgedrag:

  1. Het is belangrijk dat je je niet als slachtoffer van de maatschappij opstelt. Je hebt altijd zelf een eigen keuze en verantwoordelijkheid. Dit wil niet zeggen dat het makkelijk is om in alle gevallen verleidingen te weerstaan, maar dat hoeft ook niet.
  2. Het gaat erom dat je structureel juiste keuzes maakt en af en toe jezelf de boodschap geeft dat je de moeite waard bent en ook eens wat ongezonds mag eten.
  3. Overdrijf niet; je hebt de keuze om slechts een klein beetje van iets ongezonds te eten.
  4. Plan van tevoren wat je gaat eten en zorg dat je onderweg altijd een gezonde lunch of tussendoortjes bij je hebt.
  5. Wees geen prullenbak. Iets lekkers kun je ook gewoon voor de smaak eten, de rest kun je delen met een ander, bewaren of gewoon weggooien (als je bang bent dat het anders toch in je maag belandt).
  6. Het is belangrijk dat je voldoende en regelmatig eet zodat je sterker in je schoenen staat als je verleidingen moet weerstaan.
  7. Beloon jezelf niet altijd met eten, maar met leuke activiteiten.
  8. Schep verwachtingen voor jezelf en vervul niet als kip zonder kop de verwachtingen van anderen. Jouw stemming en gezondheid staan voorop!
  9. Kies de mensen waarmee je omgaat en schakel hun hulp in. Vermijd contact met mensen die je eigenwaarde doen kelderen.
  10. Tot slot misschien wel een van de moeilijkste opgaven: geef je grenzen aan en houd hieraan vast!

One Comment Voeg uw reactie toe

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s