Feiten over melk

cow-cutout-fotolia_42278038_l-c2a9-dudarev-mikhail-fotoliaEr zijn mensen die erbij zweren dat melk van de koe bedoeld is voor haar kalveren en niet voor ons mensen. Wij zouden als mens dus ook alleen melk moeten drinken tijdens de zuigelingenperiode. Op latere leeftijd zou het niet gezond zijn. Maar klopt dat wel? Wat is de toegevoegde waarde van melk drinken voor onze gezondheid?

Melk van de koe (of geit) wordt inderdaad van nature alleen voor de kalveren (of lammetjes) geproduceerd. Maar wat maakt een mens bijzonder? Als je het mij vraagt heeft onze intelligentie hiermee te maken. De mens heeft bereidingstechnieken ontwikkeld voor eten waardoor we nu niet overlijden op 40 jarige leeftijd, maar hier gemiddeld minstens het dubbele van kunnen maken. Denk ook aan survival of the fittest! Het feit dat het overmatige deel in Noord-Europa, waar veel melk wordt gedronken, de melk ook tolereert heeft te maken met een dominante overlevingsfactor; namelijk de aanwezigheid van het enzym lactase op oudere leeftijd.

Lactose

Lactase splitst in de dunne darm melksuiker (lactose) in glucose en galactose. Op deze manier kan melksuiker als energiebron door het lichaam worden benut. Wie niet of onvoldoende beschikt over het enzym lactase zal ongesplitste lactose in de dikke darm treffen. De darmbacteriën gaan hier alsnog mee aan de haal. Dit kan leiden tot uiteenlopende darmklachten zoals een opgeblazen gevoel, diarree en winderigheid. Vooral mensen met een buitenlandse afkomst hebben hier nog last van. Vooral wanneer melkproducten op lege maag worden genuttigd. Bij veel mensen met een lichte vorm van lactose-intolerantie kan een beperkte mate van lactose toch nog probleemloos worden verdragen, zeker wanneer melk een onderdeel van de maaltijd vormt. Ook kunnen zij nog gewoon genieten van onze Nederlandse harde kazen. Melkzuurbacteriën hebben hierin de lactose al omgezet in melkzuren. Het kan ook zijn dat je tijdelijk geen lactose verdraagt door een medische behandeling of aandoening die de darmwand tijdelijk aantast. Lactose-intolerantie is vooral genetisch bepaald en leeftijd gebonden, hoe ouder we worden hoe minder lactase we in ons lichaam hebben.

Goed om te weten, maar waarom zouden we blij moeten zijn met dat de meeste mensen in ons land wél lactose kunnen verdragen?

Ongeveer 60% van onze dagelijkse calciuminname hebben wij in Nederland te danken aan onze zuivelconsumptie. Met voldoende calcium houden we de conditie van onze botten op peil. Wanneer je botten eenmaal ‘slijten’ is er niks meer aan te doen, behalve zorgen dat ze niet nog brozer worden. Daarnaast is zuivel een belangrijke bron van de vitamines B12 en B2. In minder belangrijke mate vinden we in zuivel ook de mineralen kalium, magnesium, zink en fosfor terug en in het melkvet tot slot nog vitamine A. Mensen die moeite hebben met het binnen krijgen van voldoende eiwitten kunnen ook baat hebben bij een hogere zuivelconsumptie.

Melkvet

Het nadeel van melkvet is echter dat het rijk is aan verzadigde vetten (met een aandeel van 60% van het totale vetgehalte). Tot op heden worden verzadigde vetten gezien als de verkeerde type vet en een risicofactor voor hart- en vaatziekten (wel klinken er nu geluiden dat de suikerconsumptie hier een sterkere invloed op heeft). Het kan zijn dat biologische melk een betere vetzuursamenstelling heeft. Wanneer koeien meer gras eten of special voer krijgen kan het gehalte aan goede vetten in de melk stijgen. Een andere goede oplossing om niet teveel verzadigd vet via zuivel binnen te krijgen is om te kiezen voor magere zuivelproducten (waar ook geen suiker aan is toegevoegd).

Een andere redden om te kiezen voor magere zuivelproducten is vanwege schadelijke stoffen die via milieuverontreinigingen in melkvet terecht komen. Onze melk wordt echter wel gecontroleerd of het voldoet aan veiligheidsnormen die garanderen dat we nooit hoeveelheden binnen krijgen die onze gezondheid kunnen schaden.

Om voldoende calcium en vitamine B12 binnen te krijgen adviseert het Voedingscentrum ons om ongeveer 3 glazen melk per dag te drinken (450 mL). Een glaasje volle melk van 150 mL levert 3,1 gram verzadigd vet. Met drie glazen heb je al meer dan 9 gram verzadigd vet binnen gekregen. Dat is al de helft van wat voor een vrouw dagelijks acceptabel is. Als je niet zo veel snackt is dat dus geen probleem, maar als je veel van koekjes, chips en boter houdt doe je er beter aan om magere zuivelproducten te nemen en liever nog, minder ‘foute’ snacks te eten. Ook karnemelk is een goed alternatief voor gewone melk, omdat het minder dan 1% vet bevat.

Melkvervangers

Het is me opgevallen dat veganistische melkvarianten steeds populairder worden en nu overal te koop zijn. Denk aan havermelk, amandelmelk, kokosmelk, rijstmelk, sojamelk of macadamiamelk. Als je besluit om helemaal geen zuivelproducten te eten is het belangrijk om te controleren of je met dit soort alternatieve producten wel genoeg eiwitten binnen krijgt. Daarnaast is het beter om te kiezen voor de dranken die verrijkt zijn met calcium en vitamine B2. Ook kun je dit natuurlijk in de vorm van preparaten/tabletten binnen krijgen.

Koemelkallergie

Tot slot nog even iets over koemelkallergie. Dit komt bijna alleen bij baby’s voor. Het immuunsysteem maakt antistoffen tegen de eiwitten van koemelk alsof het een ongewenste ziekteverwekker is. Naarmate kinderen ouder worden groeien ze hier overheen.

5 Comments Voeg uw reactie toe

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s