Het gevaar van fructose

Door: Eline

high-fructose--corn-syrup

Tijdens de verdediging van mijn scriptie voor de opleiding Voeding en Diëtetiek heb ik een presentatie gehouden over de nieuwe wetenschappelijke bevindingen over fructose en de gezondheid. Bijster interessant als je het mij vraagt, want er luiden hypotheses dat niet een toegenomen inname van verzadigde vetzuren de hart-en-vaatziekte epidemie heeft laten stijgen, maar de fructose uit onze voeding. Volgens endocrinoloog dr. Lustig is fructose de boosdoener als het gaat om diabetes of het metabool syndroom (dit zijn aandoeningen waarbij de suikerwaarde in ons bloed te hoog of te laag is). Huidig onderzoek heeft zich echter tot nu toe alleen nog maar op dierenproeven gericht, dus er zijn nog te weinig bewijzen voor de effecten van fructose op de mens. Toch is het interessant om nieuwe onderzoeken hierover in de gaten te houden. De fructosetheorie deel ik dan ook graag met julie!

Overeten is de voorwaarde om overgewicht te ontwikkelen, zo simpel is het. Maar het antwoord op de vraag waarom we te veel eten maakt het alles toch weer ingewikkeld. In de fructosetheorie wordt dat gedacht dat we door een overmaat aan (toegevoegd) fructose gaan overeten.

Het suikermetabolisme
Wanneer we suiker of complexere koolhydraten eten, komt dit in de vorm van glucose in onze bloedbaan terecht. Een deel hiervan wordt door ons lichaam direct gebruikt als energiebron. Een ander deel wordt omgezet in lever- en spierglycogeen, onze energievoorraad van koolhydraten (waardoor we in staat zijn sportprestaties te leveren). Een kleiner gedeelte van de glucose wordt omgezet in VLDL, de niet gunstige cholesterolvorm in ons bloed.

Tot nu toe lijken dit normale biochemische processen van de lever. Echter, we vergeten dat de vormen waarin wij glucose binnenkrijgen vaak zetmeel en sacharose (een combinatie van glucose en fructose) zijn. Sacharose, maar ook bijvoorbeeld glucose-fructosestroop of honing lijken een belangrijke rol te spelen bij overeten vanwege de aanwezige fructose.

Fructose geeft geen leptinerespons
Leptine is het hormoon dat onze hersenen vertelt dat we genoeg hebben gegeten en de benodigde energie al in ons lichaam zit. Glucose in onze voeding zorgt ervoor dat vetcellen reageren (bij een reactie op hogere insuline-spiegels in het bloed) door leptine af te geven, waardoor je stopt met eten. Fructose heeft deze eigenschap niet, waardoor in suikers die vooral fructose (zoals in high corn fructose syrup of glucose-fructosestroop) bevatten het leptinegehalte na het eten niet toeneemt.

Omdat kinderen moeten groeien neemt het leptinegehalte na de geboorte af, waardoor het kind een enorme eetlust krijgt. Hetzelfde gebeurt bij zwangere vrouwen. Wat is de natuur toch mooi! Behalve in de groeiperiode en tijdens de zwangerschap is het niet gunstig als er té weinig leptine is. De hersenen hebben dan constant het idee dat je honger hebt en meer moet eten. Als je dat in de vorm van fructose(stroop) doet, dat aan tal van voedingsmiddelen wordt toegevoegd, kun je wel door blijven gaan met eten.

Energie uit fructose wordt slecht benut
Normaal gesproken maakt het lichaam insuline aan wanneer glucose in de bloedbaan terecht komt. Bij fructose gebeurt dit niet, waardoor de energie uit fructose niet goed benut kan worden. Alleen de lever kan de energie uit fructose benutten en er leverglycogeen van maken. Fructose is dus een prima-energiebron als je na het lopen van de marathon je glycogeenvoorraden moet aanvullen.

Fructose verhoogt het slechte cholesterol
Onder normale omstandigheden wordt fructose echter omgezet in vetten en het ‘slechte cholesterol’ VLDL. De consumptie van fructose zou om die reden bij kunnen dragen aan hart-en-vaatziekten (insulineresistentie, een verminderde glucosetolerantie, hyperinsuline-mie, hypertriglyceridemie en een hoge bloeddruk).

Maar….
Although there are existing data on the metabolic and endocrine effects of dietary fructose that suggest that increased consumption of fructose may be detrimental in terms of body weight and adiposity and the metabolic indexes associated with the insulin resistance syndrome, much more research is needed to fully understand the metabolic effect of dietary fructose in humans” (Elliot e.a., 2002)

Meer info? Check mijn bronnen, de documentaires van dr. Lustig en de kritische noot op deze theorie waar Martijn Katan op heeft gewezen.

  1. Elliott, S. S., Keim, N. L., Stern, J. S., Teff, K., & Havel, P. J. (2002). Fructose, weight gain, and the insulin resistance syndrome. The American journal of clinical nutrition, 76(5), 911-922.
  2. Häger, A., Sjöström, L., Arvidsson, B., Björntorp, P., & Smith, U. (1977). Body fat andadipose tissue cellularity in infants: a longitudinalstudy. Metabolism,26(6), 607-614.
  3. Kiess, W., Petzold, S., Töpfer, M., Garten, A., Blüher, S., Kapellen, T. & Kratzsch, J. (2008). Adipocytesandadipose tissue. Best Practice & Research Clinical Endocrinology & Metabolism, 22(1), 135-153.
  4. Melanson, K. J., Zukley, L., Lowndes, J., Nguyen, V., Angelopoulos, T. J., & Rippe, J. M. (2007). Effects of high-fructose cornsyrupand sucrose consumption on circulating glucose, insulin, leptin, andghrelinand on appetite in normal-weightwomen. Nutrition, 23(2), 103-112.
  5. Lustig, R. (2009). Sugar: The Bitter Truth. University of California Television. MiniMedicalSchool for the Public< http://www.youtube.com/watch.
  6. Schönbeck, Y., & van Buuren, S. (2010). Factsheet resultaten vijfde landelijke groeistudie. Leiden: TNO.
  7. Tolboom, J. (2007). Voeding van het gezonde jonge kind (0-4 jaar). Informatorium voor Voeding en Diëtetiek, 1-24.
  8. Voker, F. & Hulsebosch, V. (2013). Effectieve overgewichtspreventie bij kinderen van 6-24 maanden. Zoetermeer: Panteia
  9. Volek, J. S., Fernandez, M. L., Feinman, R. D., & Phinney, S. D. (2008). Dietarycarbohydraterestrictioninduces a uniquemetabolic state positively affecting atherogenicdyslipidemia, fatty acid partitioning, andmetabolicsyndromeProgress in lipid research, 47(5), 307-318.
  10. Worobey, J., Islas Lopez, M., & Hoffman, D. J. (2009). Maternal behavior and infant weight gain in the first year. Journal of nutrition education and behavior,41(3), 169-175.

2 reacties Voeg uw reactie toe

  1. Pingback: Suiker addict |

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s