Zelfcontrole

Door: Eline

Op de een of andere manier vinden mensen het moeilijk om een succesvolle manier te vinden waarmee zij kunnen afvallen. De een is er van overtuigd dat het zo min mogelijk moeite moet kosten en de ander vind het meer dan logisch dat je veel energie erin moet stoppen als je af wilt vallen. Eigenlijk is het zo dat het succes van afvallen afhankelijk is van hoe die persoon nu eet en hoe het komt dat die persoon niet het gewicht heeft dat hij of zij graag zou willen hebben. De redenen van dit laatste kunnen namelijk heel divers zijn; je kan een emotie-eter zijn, niet doorhebben dat 3 handjes noten elke avond net iets te veel is, een partner hebben die te vet kookt en ga zo maar door. Maar in alle gevallen gaat het erom dat je je eigen gedrag in de hand moet krijgen en deze moet ombuigen naar wenselijk gedrag. Waarom lukt dat zo zelden?

Ten eerste kan er een kloof zitten in wat je nu zou willen en wat je op de lange termijn zou willen. Nu wil je bijvoorbeeld genieten, maar op lange termijn zou je gezond willen zijn en wellicht wat kilo’s lichter. Als je kiest voor nu genieten dan heeft je zelfcontrole het af laten weten. Misschien bewust, omdat je zo een zware dag had en even niet zo streng voor jezelf wilde zijn, maar het kan ook onbewust gebeuren omdat je gewoon niet stil staat bij wat je doelen voor de lange termijn zijn op het moment dat iemand je verrast met een lekker stukje vers gebakken brownie.

Op allerlei manieren proberen we het gebrek aan zelfcontrole op te  vangen. We maken strenge leefregels die we dan alleen nog maar hoeven op te volgen en we beschermen onszelf tegen de invloeden van buitenaf, zo zorgen we ervoor dat we geen keukenkastjes vol lekkere dingen meer hebben. Toch blijft er een probleem bestaan; we stoppen er namelijk zoveel energie in om het goed te doen, dat er uiteindelijk ‘wilsuitputting’ (ego-depletion) ontstaat. We zijn simpelweg uitgeput om dat doel van afvallen en gezonder te worden na te blijven streven. Overdag lukt het nog wel om jezelf te motiveren en te zeggen waarom het goed is wat je doet, maar ’s avonds staan we uitgeput toch de koelkast te doorzoeken voor iets lekkers. Oftewel zelfregulering kost energie, en als er een te groot beroep op wordt gedaan, kan het vermogen hiertoe tijdelijk uitgeput raken. In veel opzichten lijkt het vermogen tot zelfcontrole dus op een spier die tijdelijk uitgeput kan raken.

Een derde belangrijk onderdeel waarom het succes om je gedrag te veranderen van zich af laat weten is de omgeving. Hoe drukker de omgeving is, hoe meer je een beroep doet op je vermogen tot zelfcontrole. Bedenk maar eens dat je het druk hebt met je school of werk omdat je een deadline moet halen; met moeite laat je de verleidingen om op Facebook te surfen aan je voorbij gaan en ook besluit je om ’s middags niet even een glimpje van de zon te pakken want daar heb je gewoon geen tijd voor. Alle energie die het je kostte om je op de taak van school of werk te richtten heeft ervoor gezorgd dat je aan het eind van de rit geen energie meer hebt om jezelf ook nog eens de juiste richting op te sturen als het aankomt op je dieet. En dan denken we weer ‘nu even genieten’, morgen beginnen we écht écht écht met onze goeie voornemens.

Wat kun je doen om meer zelfcontrole te krijgen?

Psychologische onderzoeken hebben uitgewezen dat een sterk vermogen tot zelfcontrole je veel succes op meerdere vlakken van het leven kan opleveren. De mate waarin iemand in staat is om zelfcontrole uit te oefenen blijkt niet alleen afhankelijk van persoonlijkheid, maar ook van de mate waarin de bronnen om zelfcontrole uit te oefenen door eerdere activiteiten zijn uitgeput. Daarom kan het zinvol zijn om een lijstje te maken met situaties die je zelfcontrole kunnen uitputten. Vervolgens kan je het lijstje doorlopen en onderzoeken in welke situaties je het minder belangrijk vind: Moet je echt elke dag werken of mag je jezelf ook een dag wellness gunnen? Moet je echt altijd de knip op je portemonnee houden als je iets leuks tegenkomt dat je normaal niet zou kopen voor die prijs of kun je hier wat meer je zelfcontrole loslaten?

Wanneer je jezelf meer dingen gunt en de rust in je leven opzoekt laadt je batterij van zelfcontrole zich op. Daarna kun je gerichter zelfcontrole uitoefenen op bijvoorbeeld je eetgedrag of juist je studiegedrag!

Uit je emoties: mensen die hun emoties vrijelijk uitten zijn niet bezig een beroep te doen op hun zelfcontrole. De universiteit van Maastricht heeft hier onderzoek naar gedaan. Zij lieten mensen kijken naar een walgelijk filmfragment. De helft van deze mensen kreeg de instructie hun emoties goed te beheersen en met een strakke pokerface naar de film te kijken. Dit vergde veel van hun zelfcontrole. De andere helft mocht zijn of haar gevoelens uiten en dus gerust een vies gezicht trekken. Vervolgens nam iedereen deel aan een fysieke uithoudingstest. Degenen die hun emoties hadden gecontroleerd presteerden veel slechter op de uithoudingstest dan de deelnemers die hun emoties mochten uiten. Dus uit je emoties!

Tot slot kan het helpen om de lat niet te hoog te leggen voor jezelf. Introduceer stap voor stap een gewoonte die je wilt aanpakken. Begin bijvoorbeeld bij je koekje bij de thee of water en thee in plaats van wijn of frisdrank en zodra dat niet teveel opeiste van je zelfcontrole zoek je een nieuwe ‘slechte gewoonte’ op.

Bronnen: Tiemeijer, W. L., Thomas, C. A., & Prast, H. M. (2009). De menselijke beslisser. Amsterdam: Amsterdam University Press. en Martijn, C. (2013, 10 03). onderzoeker Carolien Martijn. Opgehaald van Eetonderzoek: de psychologie van het eten: http://www.eetonderzoek.nl/onderzoekers/carolien.htm

e133ae80-656a-4a0c-bd9f-1b9cf8ec7f3f_e-cards-12-12G

Één reactie Voeg uw reactie toe

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s